Alt Paleolitik’ten Epipaleolitik’e · 3,3 milyon yıllık yolculuk
— Prof. Dr. İsmail Kılıç Kökten
Alet Çantası: Yontuk çakıl (Chopper) · El baltası (Biface) · Yonga (Flake) · Kazıyıcı (Scraper)
Alet Çantası: Levallois uçlar · Mousterien uçlar · Levallois çekirdekler · Kenar kazıyıcılar · Dişli aletler
Alet Çantası: Dilgiler · Solutréen uçlar · Harponlar · Taş kalemler (Burinler) · Ön kazıyıcılar
MÖ ~3.300.000 – 300.000
MÖ ~300.000 – 40.000
MÖ ~40.000 – 12.000
MÖ 20.000 – 10.000
Zaman çizgisi
MÖ ~3.300.000 – 300.000
Alt Paleolitik, İnsan (Homo) cinsinin evrimiyle başlayan, günümüzden yaklaşık 3,3 milyon yıl öncesinden 300.000 yıl öncesine kadar süren en eski ve en uzun taş çağı dönemidir.
MÖ ~300.000 – 40.000
Orta Paleolitik, günümüzden yaklaşık 300.000 yıl öncesinden 40.000–30.000 yıl öncesine kadar süren ve esas olarak Neandertaller ile erken Homo sapiens türlerinin hakim olduğu arkeolojik dönemdir.
MÖ ~40.000 – 12.000
Üst Paleolitik, günümüzden yaklaşık 40.000 yıl öncesinden 10.000–12.000 yıl öncesine kadar süren ve neredeyse tamamen anatomik olarak modern insanın (Homo sapiens) egemenliğinde geçen dönemdir. Bu evrede taş işçiliğinde yongalardan uzun ve ince “dilgi” (blade) teknolojisine geçilmiştir.
MÖ 20.000 – 10.000
Epipaleolitik (M.Ö. 20.000–10.000), Buzul Çağı'nın sonu ile Neolitik Dönem arasındaki iklimsel ve kültürel geçiş evresidir. Özellikle Yakın Doğu'da görülen bu dönemde insanlar, mikrolit (küçük taş) aletler kullanmış, yabanıl tahılları toplamaya başlamış ve henüz tarıma geçmeden ilk yerleşik/yarı yerleşik hayata adım atmıştır.
“İnsan doğadan kopardığı nesneye şekil verirken, kendi zihinsel gücünü ve özünü o nesneye aktarır.”
— Karl Marx, 1844 Elyazmaları
